Wat kun je in de nazomer en herfst zaaien?
Na de zomer hoeft het zaaiseizoen nog niet voorbij te zijn. In augustus en september zijn er nog verrassend veel gewassen die je rechtstreeks in de vollegrond kunt zaaien. Sommige groeien snel genoeg om in hetzelfde najaar te oogsten, terwijl andere als jonge plant overwinteren en in het vroege voorjaar verder groeien.
De mogelijkheden worden wel kleiner naarmate de dagen korter en kouder worden. In augustus kun je nog kiezen uit verschillende blad-, wortel- en knolgewassen. In september ligt de nadruk vooral op sterke bladgroenten en groenbemesters. In oktober is de keuze voor de buitenteelt beperkt, maar onder glas of in een tunnel kun je langer doorgaan.
Tip: op deze pagina zie je steeds wat je op dit moment kunt zaaien!
Zaaien in de nazomer
Augustus is een overgangsmaand. Veel zomergroenten zijn nog volop in productie, maar lege plekken in de moestuin kun je alweer gebruiken voor een nateelt. Snelgroeiende gewassen zoals raapsteel, rucola, spinazie, tuinkers en radijs zijn hiervoor bijzonder geschikt. Ook snijbiet, tatsoi, bladmosterd, veldsla en winterpostelein kunnen in deze periode worden gezaaid.
Bij de wortel- en knolgewassen kun je denken aan meiraap, rammenas en wortelpeterselie. Deze gewassen profiteren van de nog warme bodem, terwijl de geleidelijk dalende temperaturen voor sommige soorten juist gunstiger zijn dan de hitte van de hoogzomer.
Let in augustus vooral op de droogte van de grond. Bij warm en droog weer kan de bovenlaag snel uitdrogen, waardoor zaden slecht of onregelmatig kiemen. Maak het zaaibed vooraf vochtig en geef daarna regelmatig kleine hoeveelheden water met een fijne broes. Zo voorkom je dat de zaden wegspoelen en blijft de grond gelijkmatig vochtig.
PRO
Bladgroenten voor de herfst
Bladgroenten zijn ideaal voor de nazomer en herfst, omdat veel soorten snel groeien en goed tegen lagere temperaturen kunnen. Rucola kan bijvoorbeeld nog in augustus en september buiten worden gezaaid. Het jonge blad is vaak snel te oogsten. In het koelere najaarsweer droogt de grond bovendien minder snel uit dan midden in de zomer.
Spinazie is eveneens een belangrijk herfstgewas. Kies wel een ras dat past bij het teeltmoment. Spinazie ‘Winterreuzen’ is speciaal geschikt voor de winterteelt en kan bij een zaai in de late zomer of herfst overwinteren. Het ras vormt groot, donkergroen blad en is goed bestand tegen vorst.
Veldsla groeit langzaam, maar kan goed tegen lagere temperaturen. Veldsla ‘Vit’ is geschikt voor de late herfst en winter. Zaai veldsla bij voorkeur wanneer de grootste zomerhitte voorbij is. Bij een hoge bodemtemperatuur kan de kieming namelijk trager of onregelmatiger verlopen.
Ook winterpostelein is een sterk gewas voor de koude maanden. Zaai in augustus of september zeer ondiep en houd het zaaibed goed vochtig. Winterpostelein kan vanaf het najaar tot in het vroege voorjaar worden geoogst. Wanneer je de stengels ongeveer vijf centimeter boven de grond afsnijdt, kan de plant opnieuw uitlopen en een tweede of soms zelfs derde oogst geven.
Bloemen zaaien in de herfst
Niet alleen groenten kunnen in het najaar worden gezaaid. September is ook geschikt voor verschillende winterharde eenjarige bloemen. Denk aan korenbloem, tuinridderspoor, klaproos en blauwmaanzaad. De zaden kiemen in het najaar of wachten in de bodem tot de omstandigheden gunstig zijn. De planten kunnen daardoor in het voorjaar vroeg op gang komen.
Een herfstzaai bootst voor deze soorten de natuurlijke cyclus na. Zaai op een onkruidvrije plek en bedek de zaden volgens de aanwijzingen op de verpakking. Markeer de zaaiplek, zodat je de jonge planten in het voorjaar niet per ongeluk voor onkruid aanziet.
Groenbemesters voor een bedekte bodem
Wanneer je een leeg bed niet meer voor groenten wilt gebruiken, kun je een groenbemester zaaien. Groenbemesters bedekken de bodem, beschermen tegen slagregen en helpen de uitspoeling van voedingsstoffen te beperken. Hun wortels dragen bovendien bij aan een betere bodemstructuur.
In augustus kun je onder andere gele mosterd, inkarnaatklaver, Japanse haver, phacelia en winterrogge zaaien. In september zijn bladrammenas, gele mosterd, inkarnaatklaver, Japanse haver en zomerwikke mogelijke keuzes. Winterrogge kan ook in oktober nog worden gezaaid.
Let bij de keuze van een groenbemester ook op de vruchtwisseling. Bladrammenas en gele mosterd behoren net als koolgewassen tot de kruisbloemenfamilie. Zaai deze soorten daarom liever niet op een bed waar regelmatig kolen staan.
Zaaien onder glas
Een onverwarmde kas, koude bak of tunnel verlengt het zaaiseizoen aanzienlijk. De beschutting houdt wind en hevige regen tegen en zorgt ervoor dat de bodem minder snel afkoelt. Daardoor kun je in september en oktober nog verschillende bladgewassen zaaien.
Toch blijft licht de beperkende factor. Een kas maakt de dagen niet langer. Zaai daarom niet te dicht, zorg voor voldoende ventilatie en verwacht een tragere groei dan in het voorjaar. Geef ook minder water, omdat de verdamping in de herfst afneemt. Op zachte dagen helpt ventileren om condens en schimmelvorming te beperken.
Bij een vroege nachtvorst kan vliesdoek extra bescherming geven. Leg het los over de planten en verwijder het bij zacht weer regelmatig, zodat het gewas kan luchten.
Tips voor succesvol zaaien in de herfst
Kies altijd een ras dat geschikt is voor de late teelt. Binnen één gewas kunnen de verschillen groot zijn. Een zomerras kan bij een herfstzaai slecht groeien of onvoldoende winterhard zijn, terwijl een winterras compact blijft en lagere temperaturen beter verdraagt.
Zaai in kleine hoeveelheden en houd rekening met het weer. Een warme septembermaand kan de groei versnellen, terwijl een vroege koudeperiode de ontwikkeling bijna stilzet. Door een deel van de zaden iets eerder en een deel iets later te zaaien, spreid je het risico.
Houd jonge zaailingen vrij van onkruid en controleer regelmatig op slakken. In een vochtige herfst kunnen slakken in korte tijd veel schade veroorzaken. Voorkom tegelijkertijd dat ongebruikte bedden de hele winter kaal blijven. Zaai een geschikt gewas of gebruik een groenbemester om de bodem bedekt te houden.
Biologische zaden voor de herfst
Wil je ook na de zomer blijven zaaien en oogsten? Bekijk dan ons assortiment biologische zaden en kies gewassen die passen bij de maand, de standplaats en de beschikbare bescherming. Heb je vragen over herfstteelt, geschikte rassen of zaaien onder glas? Neem dan gerust contact met ons op, we helpen je graag verder.
